THÔNG TIN CHO BỆNH NHÂN
HỘI CHỨNG GUILLAIN-BARRÉ (GBS)
- Hội chứng Guillain-Barré (GBS) là gì?
GBS là một bệnh thần kinh tự miễn cấp tính, trong đó hệ miễn dịch tấn công nhầm vào bao myelin hoặc sợi trục của các dây thần kinh ngoại biên, gây:
- Yếu liệt đối xứng
- Mất cảm giác
- Giảm hoặc mất phản xạ gân xương
❗ Bệnh có thể tiến triển rất nhanh và đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.
- Nguyên nhân và yếu tố khởi phát
- Nhiễm trùng trước đó (thường 1–4 tuần trước khởi bệnh):
- Campylobacter jejuni (tiêu chảy do vi khuẩn)
- Virus cúm, EBV, CMV, Zika
- Sau tiêm ngừa, phẫu thuật (hiếm gặp)
✅ Hệ miễn dịch bị kích hoạt quá mức, sinh ra kháng thể tấn công nhầm vào hệ thần kinh ngoại vi.
- Triệu chứng điển hình của Hội chứng Guillain-Barré
✅ Khởi phát cấp tính (vài ngày đến 1 tuần):
- Yếu tay chân đối xứng, bắt đầu từ chân, lan dần lên tay, thân mình
- Tê bì, châm chích ngón tay, ngón chân
- Giảm hoặc mất phản xạ gân xương (ví dụ: gõ đầu gối không nhảy)
- Khó thở nếu tổn thương cơ hô hấp (cần nhập Khoa săn sóc đặc biệt)
- Đau thần kinh nhẹ đến trung bình
✅ Một số bệnh nhân có:
- Rối loạn nhịp tim, huyết áp
- Rối loạn tiểu tiện (hiếm)
- Các dạng Hội chứng Guillain-Barré thường gặp
|
Dạng |
Đặc điểm |
|
GBS cổ điển (AIDP) |
Yếu đối xứng, cảm giác bình thường hoặc giảm nhẹ |
|
GBS tổn thương sợi trục (AMAN, AMSAN) |
Yếu nặng hơn, hồi phục chậm hơn, phổ biến ở châu Á, Mỹ Latin hơn |
|
Hội chứng Miller Fisher |
Song thị (nhìn đôi) + mất phối hợp vận động + mất phản xạ, nhẹ hơn GBS cổ điển |
- Chẩn đoán Hội chứng Guillain-Barré
- Khám thần kinh lâm sàng kỹ lưỡng
- Điện cơ (EMG) – đo dẫn truyền thần kinh: ghi nhận chậm dẫn truyền hoặc block dẫn truyền
- Chọc dịch não tủy (LP):
- Có hiện tượng phân ly đạm - tế bào (Tăng protein, ít tế bào)
- Xét nghiệm máu: loại trừ nguyên nhân khác
- Điều trị Hội chứng Guillain-Barré
✅ Điều trị cấp cứu:
- Truyền IVIG (kháng thể tĩnh mạch) trong 5 ngày
- Hoặc lọc huyết tương (plasmapheresis) 5–7 lần trong 2 tuần
- Theo dõi hô hấp sát sao: đặt nội khí quản sớm nếu có nguy cơ suy hô hấp
✅ Điều trị hỗ trợ:
- Kiểm soát huyết áp, nhịp tim
- Chăm sóc da, dinh dưỡng, dự phòng loét do nằm lâu
- Phòng ngừa nhiễm trùng hô hấp, tiết niệu
✅ Phục hồi chức năng sớm:
- Tập vận động thụ động khi còn liệt
- Tập đứng, đi lại, phục hồi tay chân sau giai đoạn hồi phục
- Tiên lượng lâu dài
- 80–90% bệnh nhân hồi phục tốt sau 6–12 tháng nếu được điều trị sớm.
- Một số ít bệnh nhân còn yếu nhẹ, đau thần kinh kéo dài.
- Khoảng 5% có nguy cơ tái phát (GBS tái phát) hoặc diễn tiến mạn (CIDP).
✅ Phục hồi chức năng tích cực là chìa khóa giúp người bệnh trở lại cuộc sống bình thường.
- Lời khuyên cho bệnh nhân và gia đình
✅ Đưa người bệnh nhập viện cấp cứu ngay khi nghi ngờ GBS (yếu, tê, khó thở đột ngột)
✅ Tuân thủ phác đồ điều trị IVIG/lọc huyết tương đúng đủ
✅ Tham gia phục hồi chức năng từ giai đoạn sớm
✅ Giữ tinh thần tích cực, lạc quan trong suốt quá trình hồi phục
✅ Tái khám định kỳ để đánh giá phục hồi vận động, cảm giác