Trị liệu giọng nói và bệnh Parkinson

Trị liệu giọng nói, còn được gọi là ngôn ngữ trị liệu, có thể giúp cải thiện các vấn đề về giao tiếp và nuốt ở bệnh nhân Parkinson.

Chuyên gia điều trị giọng nói là gì?

Chuyên gia điều trị giọng nói giúp điều trị các rối loạn về giao tiếp, nuốt, ăn uống, chức năng ngôn ngữ và nhận thức. Trị liệu giọng nói là một thuật ngữ bao gồm toàn bộ những vấn đề được đề cập ở trên.

Trị liệu giọng nói giúp ích gì cho bệnh nhân Parkinson ?

Trị liệu giọng nói có thể mang lại lợi ích cho người bệnh Parkinson ở ba lĩnh vực sau:

• Giọng nói và giao tiếp: Có một số chương trình, bao gồm Huấn luyện giọng nói Lee Silverman (LSVT LOUD) và Dự án giọng nói Parkinson (SPEAKOUT), sử dụng những bài tập về phát âm hoặc các điều trị nhóm để cải thiện giọng nói. Không có một chương trình cụ thể nào có thể phù hợp với tất cả mọi người, tập luyện một chương trình mà không đem lại hiệu quả không có nghĩa là các chương trình khác cũng thất bại đối với bạn. Điều này có nghĩa là chúng ta cần thử một số chương trình. Có các chương trình khác hoặc thiết bị khác bạn có thể áp dụng, chẳng hạn như tập phát âm, tập nói trôi chảy, tăng tốc độ nói và tập thở.

 

• Cải thiện việc nuốt. Đây là một vấn đề quan trọng đối với bệnh nhân Parkinson. Chưa có các chương trình cụ thể như đối với trị liệu giọng nói, nhưng chúng ta có thể làm một số thứ để cải thiện chức năng nuốt, chẳng hạn như thực hiện các bài tập tăng sức cơ và học các kỹ năng bù trừ. Đôi khi, mọi người e ngại nói về vấn đề nuốt do họ lo lắng sẽ bị hạn chế đồ ăn. Nhưng có nhiều thứ mà chúng ta có thể thực hiện để cải thiện khả năng nuốt của mình, và bạn càng bắt đầu sớm thì càng có nhiều lựa chọn.

 

• Thay đổi nhận thức. Có rất nhiều công cụ có sẵn giúp cải thiện nhận thức hoặc sa sút trí tuệ. Một số trong đó có thể thực hành để cải thiện khả năng chú ý hoặc trí nhớ. Người  bệnh có thể nhớ  những công việc hàng ngày như thời điểm uống thuốc hoặc lịch hẹn với bác sĩ bằng cách viết chúng ra, ghi chú trên một cuốn lịch hoặc người bệnh có thể tạo ra các nhắc nhở trên điện thoại.

Khi nào nên tìm tới các chuyên gia trị liệu giọng nói?

Bạn cần gặp chuyên gia trị liệu giọng nói ngay khi bạn được chẩn đoán bệnh Parkinson. Bạn có thể không nhận ra các vấn đề về giao tiếp và nuốt của bản thân và những rối loạn này có thể dẫn tới việc dễ thất vọng trong các mối quan hệ cá nhân hoặc mất hết tinh thần trong cuộc sống. Do không nhận ra giọng nói của mình có thay đổi, bạn sẽ dần quen với trạng thái “bình thường mới” và hậu quả là sự suy giảm chức năng từ từ. Khi gặp các chuyên gia ở giai đoạn sớm, chúng ta có thể làm nhiều thứ để cải thiện giọng nói. Tuy vậy, bất kể giọng nói hay khả năng nuốt của bạn đang suy giảm ở bất cứ mức độ nào, chúng đều có thể được hỗ trợ bằng các kỹ thuật hoặc thậm chí là các giải pháp công nghệ.

Làm sao để có thể tìm được các chuyên gia về giọng nói?

Trước tiên, hãy trao đổi với chuyên gia rối loạn vận động của bạn vì họ sẽ biết chính xác các trị liệu viên giọng nói có uy tín tại nơi bạn sinh sống. Nếu không có các chuyên gia rối loạn vận động, bạn có thể thảo  luận với bác sĩ thần kinh hoặc bác sĩ gia đình. 

Làm sao để lựa chọn được trị liệu viên giọng nói phù hợp? Bạn mong đợi điều gì khi tìm đến họ?

Hãy trao đổi trực tiếp với trị liệu viên, tìm hiểu xem những gì họ có thể làm với bệnh nhân Parkinson. Trị liệu mang tính cá thể và bạn cũng cần lựa chọn được người phù hợp với mình. Bạn cần một người có thể tạo động lực cho bạn và hướng dẫn bạn cách thực hiện hiệu quả. Ngoài ra, trị liệu viên cũng nên là một người lấy bệnh nhân làm trung tâm, người bệnh sẽ đặt ra mục tiêu và nói cho trị liệu viên biết những gì quan trọng nhất đối với người bệnh. Hãy chắc chắn rằng các trị liệu viên có các bộ công cụ đa dạng và có thể sử dụng chúng thuần thục, khi đó họ sẽ không chỉ tập trung vào một chương trình duy nhất – họ có thể hướng dẫn các bài tập về cả phát âm và nuốt, họ sử dụng các kỹ thuật khác nhau và họ điều trị dựa trên mục tiêu và nhu cầu của bạn. Bạn cần một trị liệu viên có thể nhìn nhận bạn một cách tổng thể và tìm ra những gì bạn có thể thực hiện thành công.

Làm thế nào để tối ưu hoá trị liệu giọng nói?

Hãy luôn ghi nhớ và thực hiện những mục tiêu mình đề ra. Luôn tập luyện những bài tập bạn đã được hướng dẫn ngoài các buổi trị liệu. Luôn lạc quan với chương trình và tin tưởng trị liệu viên của bạn, kể cả khi một số bài tập có vẻ không liên quan đến mục tiêu cuối cùng của bạn. Ngoài ra, có một người chăm sóc hỗ trợ là cần thiết trong việc theo dõi và tập luyện.

Tại sao trị liệu giọng nói lại quan trọng trong việc chăm sóc bệnh nhân Parkinson toàn diện?

Khả năng giao tiếp và duy trì các mối quan hệ xã hội là một yếu tố chính ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất và tinh thần. Những người có các mối quan hệ xã hội gần gũi dường như sống lâu hơn và khỏe khoắn hơn. Ngoài ra, giọng nói còn là một yếu tố quan trọng vì nó giúp bạn nói cho bác sĩ biết những gì bạn cần. Khi một ai đó nói thay cho bạn, một phần nội dung có thể bị thiếu. Chúng tôi luôn mong muốn mọi người  độc lập trong giao tiếp và an toàn khi nuốt. Hít sặc hoặc viêm phổi có thể là những vấn đề lớn đối với bệnh nhân Parkinson. Trị liệu viên giọng nói cũng luôn mong muốn được làm việc với các thành viên khác trong nhóm chăm sóc toàn diện, bao gồm vật lý trị liệu, hoạt động trị, chuyên gia dinh dưỡng, chuyên gia tâm thần và các chuyên gia khác.